2D ödeme, kartla ödemenin 3D Secure doğrulaması olmadan alınmasıdır; 2D POS da bu şekilde ödeme almaya yetkili POS’tur. Kart sahibine bankasından SMS şifresi ya da uygulama onayı gitmez; kart numarası, son kullanma tarihi ve güvenlik kodu işlem için yeterlidir. Bu yüzden “3D’siz sanal POS”, “non-3D” ya da telefon ve posta siparişinden gelen adıyla mail order POS olarak da bilinir; en yaygın hâli de 2D sanal POS’tur.
Kart sahibinin ödeme anında orada olmadığı satışlar için vardır: otel rezervasyonu, telefonla sipariş, kurumsal müşteriden düzenli tahsilat. Kolaylığının bedeli de buradadır: doğrulama olmadığı için sahtecilik ve itiraz riski işletmenin üzerinde kalır. Bu yüzden 2D yetkisi her işletmeye verilmez.
2D VE 3D
2D ve 3D ödeme arasındaki fark
3D Secure’daki “3D”, three-domain yani üç alan demektir: kartı veren banka, işletmenin bankası ve ikisini birbirine bağlayan kart kuruluşu altyapısı. Kart sahibi ödemeyi bu yapı üzerinden kendi bankasına onaylatır. “2D” ise resmî bir standardın adı değildir; bu doğrulama katmanı olmadan yapılan işlem için piyasada kullanılan karşılıktır. Bugün sanal POS denince varsayılan model 3D Secure’dur; 2D istisnadır.
2D POS3D POS
Doğrulama
2DYok. Kart numarası, son kullanma tarihi ve güvenlik kodu yeterlidir.
3DKart sahibi, bankasından gelen SMS şifresi ya da uygulama onayıyla ödemeyi doğrular.
Kart sahibi
2DÖdeme anında orada olması gerekmez; kart bilgisini işletme girer.
3DÖdemeyi kendisi yapar ve doğrulamayı kendisi onaylar.
İtirazda sorumluluk
2D“Bu harcamayı ben yapmadım” itirazında sorumluluk büyük ölçüde işletmededir.
3DDoğrulanmış işlemde sahtecilik itirazının sorumluluğu çoğunlukla kartı veren bankaya geçer.
Kimlere verilir
2DRisk değerlendirmesinden geçen, belirli sektör ve satış modelindeki işletmelere.
3DSanal POS kullanan hemen her işletmeye; standart model budur.
Maliyet
2DGenellikle daha yüksek komisyon, işlem limiti, teminat ya da bloke.
3DStandart komisyon ve şartlar.
SANAL VE FİZİKSEL
2D sanal POS nedir, “2D POS cihazı” ne demek?
2D bir cihaz türü değil, bir işlem yetkisidir. 2D sanal POS, 3D Secure doğrulaması olmadan çalışmasına izin verilmiş sanal POS’tur ve 2D’nin en yaygın hâlidir: işletme, bankanın ya da ödeme kuruluşunun panelinde (bu yüzden “2D ödeme paneli” diye de anılır) kart bilgisini elle girer ve işlem doğrulama adımı olmadan tamamlanır.
“2D POS cihazı” diye aranan şey ise çoğunlukla mail order yetkisi tanımlanmış bir fiziksel POS’tur. Bazı bankalar bu yetkiyi cihaza da açar; kart okutulmaz, kart numarası cihaza elle yazılır. Dışarıdan bakınca sıradan bir POS cihazından farkı yoktur. Kartın çipini okutup şifresini girdiği normal bir mağaza işlemi ise zaten kart sahibinin yanında yapıldığı için 2D ya da 3D diye ayrılmaz.
KİMLER KULLANIR
2D POS’u kimler kullanabilir?
2D, kart sahibinin işlemi kendi doğrulamasının pratik olmadığı ve işletmeyle müşteri arasında bir güven ilişkisinin bulunduğu sektörlerde kullanılır:
OTEL VE KONAKLAMA
Rezervasyon garantisi, ön provizyon ve gelmeyen misafir (no-show) ücreti için kart bilgisi rezervasyonda alınır; tahsilat misafir yokken yapılır.
SEYAHAT ACENTELERİ
Telefonla ya da e-postayla satılan tur, bilet ve paketlerde ödeme, müşteri ofise gelmeden alınır.
B2B VE TOPTAN SATIŞ
Uzun süreli bayi ve kurumsal müşterilerden, onların yazılı talimatıyla düzenli tahsilat yapılır.
SİGORTA VE ABONELİKLER
Poliçe primi, üyelik ve tekrarlayan ödemeler, müşterinin verdiği talimatla her dönem yeniden doğrulama istenmeden çekilir.
ÇAĞRI MERKEZİ SATIŞLARI
Siparişi telefonda alan işletmeler, kart bilgisini görüşme sırasında alıp işlemi kendileri girer.
Yeni kurulmuş, itiraz geçmişi bilinmeyen ya da yüksek riskli sayılan sektörlerdeki işletmeler için 2D yetkisi almak genellikle zordur. Şirketi henüz olmayanlar için ise önce şirket kurmadan sanal POS alınıp alınamayacağı sorusu gelir.
RİSKLER
2D POS kullanmanın riskleri
Bankaların 2D’yi seçerek vermesinin sebebi, riskin kimde kaldığıdır. 3D’de doğrulamayı kart sahibi yapar; 2D’de bunu yapan kimse yoktur.
İTİRAZ (CHARGEBACK)
Kart sahibi bir harcamaya itiraz ettiğinde 2D işlemde işletmenin elinde doğrulama kaydı yoktur. Ürün teslim edilmiş olsa bile tutar geri alınabilir. 2D’nin asıl maliyeti komisyon değil, budur.
ÇALINTI KART
Doğrulama adımı olmadığı için çalınmış bir kart numarasıyla yapılan ödeme de onaylanır. Sahte sipariş, işletme ürünü gönderdikten sonra ortaya çıkar.
KART BİLGİSİNİ SAKLAMAK
Telefonda ya da formla alınan kart bilgisini kâğıtta, e-postada veya bir tabloda tutmak hem kart kuruluşlarının güvenlik kurallarına aykırıdır hem de bir sızıntıda doğrudan işletmeyi sorumlu kılar.
KİRALIK VE SATILIK 2D POSKAÇININ
“2D POS satılır” ilanlarındaki yetki, başkasının üye işyeri sözleşmesine aittir. Bu yolla yapılan çekimler hem hukuken hem mali açıdan kullanana yüklenir; ilanların önemli bir kısmı ise doğrudan dolandırıcılıktır.
Kart verisini işleyen taraflar için geçerli uluslararası güvenlik standardı PCI DSS’tir. Kart bilgisinin işletmenin eline geçtiği her yöntem bu yükü de işletmeye taşır.
NASIL ALINIR
2D POS ve 2D sanal POS nasıl alınır?
“2D POS nereden alınır?” sorusunun cevabı: çalıştığınız banka ya da ödeme kuruluşu. 2D POS bir mağazadan satın alınan ya da internetten sipariş edilen bir ürün değildir. Bankanın ya da ödeme kuruluşunun, mevcut üye işyerine ayrıca tanımladığı bir yetkidir; 2D sanal POS açma başvurusu da sıfırdan bir POS başvurusu değil, var olan sanal POS’a bu yetkinin eklenmesi talebidir. Süreç kurumdan kuruma değişse de genelde şu adımlardan geçer:
01
Aktif bir üye işyeri ilişkisi
2D yetkisi sıfırdan açılan bir hesaba nadiren verilir. Genellikle bir süredir aynı banka ya da ödeme kuruluşuyla düzenli işlem yapan işletmeler değerlendirilir.
02
Satış modelinin gerekçesi
Neden 3D yerine 2D gerektiği açıklanır: rezervasyon, telefonla satış, kurumsal müşteri, tekrarlayan ödeme gibi. Sektör ve ortalama işlem tutarı burada belirleyicidir.
03
Risk değerlendirmesi
Faaliyet süresi, ciro, geçmiş itiraz oranı ve sektör incelenir. Sonuca göre işlem limiti, teminat ya da bloke şartı belirlenebilir.
04
Mail order sözleşmesi
Yetki, üye işyeri sözleşmesine ek bir protokolle tanımlanır. Kart sahibinden yazılı talimat (mail order formu) alma yükümlülüğü de genellikle bu protokolde yer alır.
Fiyat tarafında sabit bir cihaz bedeli yoktur; maliyeti komisyon oranı, varsa teminat ve bloke süresi belirler. Bu kalemlerin nasıl okunacağı sanal POS komisyon oranları, bloke ve valörün ne demek olduğu blokeli ve blokesiz sanal POS sayfasında anlatılır.
YURT DIŞI
2D POS ve yurt dışı kartlar
2D en çok yurt dışındaki müşteriden ödeme alma ihtiyacıyla aranır: turizm, sağlık turizmi ve ihracat yapan işletmeler, müşterisinin doğrulama adımında takıldığını görür. Ancak yabancı kart kabulü ayrıca tanımlanan bir yetkidir ve yurt dışı kartlarda itiraz riski daha yüksek değerlendirilir; 2D ile birleşince bankaların en temkinli olduğu işlem tipi ortaya çıkar.
Avrupa’da çevrim içi kart ödemelerinde güçlü müşteri doğrulaması kural hâline gelmiştir. Telefon ve posta siparişleri (MOTO) bu kuralın dışında tutulur, ama bu, bankanın bu işlemlere ayrıca izin vermesi gerektiği gerçeğini değiştirmez.
ÖDEME LİNKİ
2D ödeme linki var mı?
“2D ödeme linki” ya da “2D link ile ödeme alma” diye aranan şey, müşteriye gönderilen bir linkten doğrulamasız ödeme almaktır. Pratikte ödeme linkleri neredeyse her zaman 3D Secure ile çalışır. Linki açan kişinin kartın gerçek sahibi olduğunu gösteren tek şey bankasının doğrulamasıdır; doğrulamasız bir link, numarasını bilen herkesin o kartla ödeme yapabilmesi demek olur. Linkle 2D ödeme sunduğunu iddia eden ilanlara bu yüzden temkinli yaklaşın.
Kart sahibi yanınızda değilken 3D ile ödeme almak
2D’nin arandığı durumların çoğunda asıl ihtiyaç, kart sahibi karşınızda değilken ödeme alabilmektir. Bunun 2D gerektirmeyen bir yolu var: ödeme linki. Müşteriye bir link gönderilir, müşteri kendi telefonundan kartını girer ve bankasının doğrulamasını kendisi onaylar. Ödeme yine uzaktan alınır, ama işlem 3D ile doğrulandığı için itiraz riski ve kart bilgisini saklama yükü işletmede kalmaz.
Telefonla sipariş alan bir işletme için bu, görüşme sürerken müşteriye link gönderip ödemeyi o an tamamlamak demektir. Hangi tahsilat kanalının hangi işe uyduğu online tahsilat sayfasında, sanal POS’un kendisi ise rehberin başında anlatılır.
SIK SORULANLAR
2D POS hakkında merak edilenler.
2D POS cihazı diye ayrı bir cihaz var mı?
Hayır. “2D POS cihazı” diye aranan şey çoğunlukla bir cihaz değil, bir işlem yetkisidir: kart bilgisinin 3D Secure doğrulaması yapılmadan işlenmesi. Bu yetki genellikle sanal POS’a, bazı bankalarda ise fiziksel POS cihazına “mail order” işlemi olarak tanımlanır. Görünüşte sıradan bir POS’tan farkı yoktur; fark sözleşmede ve verilen yetkidedir.
2D POS ve 2D sanal POS veren bankalar ve firmalar hangileri?
Mail order ve 2D işlem yetkisini büyük bankaların çoğu ve bazı ödeme kuruluşları verir, ama herkese değil. Yetki standart başvuruyla açılmaz; işletmenin sektörüne, faaliyet süresine, geçmiş itiraz oranına ve satış modeline bakılarak ayrıca değerlendirilir. Kurumların politikası sık değiştiği için en doğru bilgi, çalıştığınız bankanın üye işyeri biriminden alınır.
2D POS fiyatları ne kadar?
2D için sabit bir cihaz fiyatı yoktur; maliyet komisyon oranı ve varsa teminattır. Doğrulama olmadığı için risk daha yüksek sayılır ve bu çoğunlukla 3D işlemlere göre daha yüksek bir komisyona, işlem limitine ya da teminat veya bloke şartına yansır. Oranı ve şartları işletmenin risk değerlendirmesi belirler.
Bir ödemenin 2D mi 3D mi yapıldığı nasıl anlaşılır?
Kart sahibi açısından en kolay işaret doğrulama adımıdır: ödeme sırasında bankanızdan SMS şifresi gelmediyse ya da mobil uygulamanızdan onay istenmediyse işlem 3D doğrulamasız, yani 2D yapılmıştır. İşletme tarafında ise bu, üye işyeri sözleşmesinde ve POS panelindeki işlem tipinde görünür.
2D POS ile yurt dışı kartlardan ödeme alınır mı?
Teknik olarak alınabilir, ancak yabancı kartlarla ödeme alma ayrıca tanımlanması gereken bir yetkidir ve yurt dışı kartlardaki itiraz riski daha yüksek değerlendirilir. Avrupa’da çevrim içi kart ödemelerinde güçlü doğrulama kural hâline gelmiştir; telefon ve posta siparişleri bu kuralın dışında tutulur, ama bu yine de bankanın ayrıca onay vermesini gerektirir.
2D POS satın alınır ya da kiralanır mı?
Bir işletmeye tanımlanmış 2D yetkisi devredilemez, satılamaz ya da kiralanamaz. İnternette “2D POS satılık” veya “kiralık 2D POS” ilanları görülür; bunlar ya başkasının üye işyeri sözleşmesinin kötüye kullanılması ya da doğrudan dolandırıcılıktır. Bu yollarla yapılan çekimlerde hem hukuki hem mali sorumluluk kullanana kalır.
2D ödeme alan siteler hangileri?
Güvenilir bir liste yoktur ve olması da beklenmez. 2D yetkisi işletmeye özeldir, sınırlıdır ve zamanla değişir; bunu açıkça reklam eden alışveriş siteleri genellikle güvenilmezdir. Kartınıza 3D doğrulaması gelmediği için ödeme yapamıyorsanız çözüm 2D ödeme alan bir site aramak değil, bankanızla görüşüp telefon numaranızın ve kartınızın internet alışverişine açık olduğunu kontrol etmektir.
Mail order formu nedir?
Kart sahibinin, kartından belirli bir tutarın çekilmesine yazılı olarak onay verdiği talimattır. Genellikle kart bilgisi, tutar, işlem tarihi ve imza içerir. Bir itiraz olduğunda işletmenin elindeki en önemli belgedir; yine de form, 3D doğrulamasının sağladığı sorumluluk korumasının yerini tutmaz.
2D POS yasal mı?
Banka ya da ödeme kuruluşu tarafından işletmeye resmî olarak tanımlanmış 2D ve mail order yetkisi yasaldır ve oteller, acenteler, sigorta ve B2B satış gibi alanlarda yaygın kullanılır. Yasal olmayan, bu yetkinin başkası adına kullanılması ya da kart sahibinin onayı olmadan çekim yapılmasıdır.
BAŞVURU
Paracım ile konuşun.
Ne kurduğunuzu anlatın, grubun neyi taşıyabileceğini söyleyelim.
